Piątek, 29 Października 2010
W związku ze zorganizowaną imprezą sportową otrzymaliśmy faktury za zakup:
artykułów spożywczych (słodycze, kawa, śmietanka) dla dzieci i ich rodziców w związku z imprezą
pod nazwą "Dzień Dziecka"; Usługa cateringowa za talony dla pracowników oraz osób biorących udział w turniejach; Baner reklamowy oraz plakaty zamówione przez nasz Ośrodek w celach promujących imprezę sportową; oraz imprezą kulturalną na którą zakupiono/zamówiono: Usługa cateringowa za bony dla zespołu występującego na koncercie; Upominek Kwiaty żywe dla występującego w programie autorskim; Wino dla widzów w programie autorskim "Przy lampce czerwonego wina"; Art. spożywcze (soki, słodycze) dla uczestników na Festiwalu Piosenki; Podstawowym zadaniem naszej działalności jest zaspakajanie potrzeb kulturalnych, sportowych i rekreacyjnych społeczeństwa. Wszelkie przychody naszej działalności przeznaczone są na realizację celów statutowych oraz pokrywanie kosztów działalności bieżącej. Uprzejmie prosimy
o interpretację podatkową, czy wyszczególnione zakupy można traktować jako koszty uzyskania przychodu, czy zaliczyć je do kosztów reprezentacji i reklamy?
więcej...
Piątek, 29 Października 2010
Zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. - o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 223, poz. 1458) pracownikowi samorządowemu za pracę wykonywaną na polecenie przełożonego w godzinach nadliczbowych przysługuje, według jego wyboru, wynagrodzenie albo czas wolny w tym samym wymiarze, z tym, że wolny czas, na wniosek pracownika, może być udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu. więcej...
Czwartek, 12 Sierpnia 2010
Jedna z naszych pracownic wróciła do pracy po urlopie macierzyńskim. Wcześniej pracowała na pełny etat, obecnie złożyła wniosek o zmniejszenie wymiaru czasu pracy do połowy etatu. Czy jesteśmy zobowiązani uwzględnić jej wniosek, a jeśli tak, to czy możemy na pozostałą po niej połowę etatu zatrudnić pracownika na zastępstwo? więcej...
Czwartek, 12 Sierpnia 2010
Stosunek pracy został uregulowany w art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy
(Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 z późn.), z którego wynika, że praca wykonywana jest za wynagrodzeniem na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę. Ustawodawca przewidział różne systemy czasu pracy, a tym samym różne uregulowania czasu pracy pracowników.
więcej...
Czwartek, 12 Sierpnia 2010
Czy fakt, że kandydatka na pracownicę nie przyznała się do tego, że jest w ciąży, można traktować jako błąd co do okoliczności zawarcia umowy, stanowiący podstawę do jej unieważnienia? Innymi słowy, czy pracodawca może uchylić się od skutków prawnych zawartej umowy o pracę ze względu na to, iż pracownica zataiła przed nim fakt bycia w ciąży? Czy może powołać się na okoliczność, że gdyby wiedział o tym fakcie, nie zawarłby umowy tej treści?
więcej...
Czwartek, 12 Sierpnia 2010
Pracownica przebywała na urlopie macierzyńskim, mimo to nie otrzymywała zasiłku. Po zakończeniu urlopu złożyła wniosek o udzielenie jej urlopu wychowawczego. Jednocześnie dowiedziała się, że pracodawca do tej pory nie przekazał do ZUS stosownych dokumentów, które zapewniałyby wypłatę zasiłku macierzyńskiego. Jakie kroki może podjąć pracownica i jakie konsekwencje grożą pracodawcy? więcej...
Czwartek, 12 Sierpnia 2010
Stosunek pracy został uregulowany w art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy
(Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 z późn.) z którego wynika, że praca wykonywana jest pod kierownictwem. Wykonywanie pracy pod kierownictwem oznacza, że pracownik obowiązany jest do stosowania się do tych poleceń przełożonego, które pozostają w związku z wykonywaną pracą – poleceń służbowych.
więcej...
Czwartek, 12 Sierpnia 2010
Stosunek pracy został uregulowany w art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy
(Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 z późn.), z którego wynika, że praca wykonywana jest za wynagrodzeniem na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę. Sąd Najwyższy w wyrok z dnia 22 grudnia 1998 r., sygn. akt I PKN 517/98, stwierdził, że cechy stosunku pracy powodują, iż opiera się on na zasadzie szczególnego zaufania między stronami, a więc utrata zaufania jednej ze stron tego stosunku prawnego może stanowić przyczynę wypowiedzenia, jednakże muszą zostać spełnione odpowiednie warunki. więcej...
Czwartek, 12 Sierpnia 2010
Stan faktyczny: Pracodawca wymierzył mi karę nagany, którą uważam za niesłuszną. Tak jak mnie pouczono, złożyłem sprzeciw od tej kary, nie został on jednak przyjęty. Mam zamiar odwołać się do sądu pracy. Chciałbym wiedzieć, do którego sądu i w jakim terminie mam wnieść odwołanie, co bada sąd, czy może np. zmienić mi rodzaj kary. Czy w związku z moim pozwem będę zmuszony ponieść koszty procesu. więcej...
Czwartek, 12 Sierpnia 2010
Jestem kobietą, we wrześniu 2009 r. skończę 60 lat, ze względu na liczbę przepracowanych lat mam prawo do emerytury. W dalszym ciągu pracuję. Zamierzam złożyć wniosek do ZUS o naliczenie emerytury i jej pobieranie bez przerywania stosunku pracy. Mam w związku z tym kilka pytań:
1) Czy mogę otrzymywać wyłącznie tzw. „starą emeryturę”, czy też mam prawo do tzw. „nowej emerytury”?
2) Czy mam możliwość wyboru rodzaju pobieranej emerytury i czym taka możliwość byłaby ograniczona? W jaki sposób powinnam sformułować w tym przypadku wniosek do ZUS ?
3) Chciałabym uzyskać oddzielne naliczenie emerytury według "starych" i nowych zasad, porównać kwoty i wybrać korzystniejszą opcję. Czy jest to możliwe?- czy muszę podjąć ostateczną decyzję przed ukończeniem 60 lat?
4) Czy będąc wdową po oficerze Wojska Polskiego, który zmarł 14 lat temu będąc już na emeryturze wojskowej, mam prawo do renty rodzinnej po nim?
5) Czy mogę zmienić decyzję pobierania renty po mężu i pobierania emerytury ZUS, na jakich zasadach i przy jakich ograniczeniach? więcej...
1) Czy mogę otrzymywać wyłącznie tzw. „starą emeryturę”, czy też mam prawo do tzw. „nowej emerytury”?
2) Czy mam możliwość wyboru rodzaju pobieranej emerytury i czym taka możliwość byłaby ograniczona? W jaki sposób powinnam sformułować w tym przypadku wniosek do ZUS ?
3) Chciałabym uzyskać oddzielne naliczenie emerytury według "starych" i nowych zasad, porównać kwoty i wybrać korzystniejszą opcję. Czy jest to możliwe?- czy muszę podjąć ostateczną decyzję przed ukończeniem 60 lat?
4) Czy będąc wdową po oficerze Wojska Polskiego, który zmarł 14 lat temu będąc już na emeryturze wojskowej, mam prawo do renty rodzinnej po nim?
5) Czy mogę zmienić decyzję pobierania renty po mężu i pobierania emerytury ZUS, na jakich zasadach i przy jakich ograniczeniach? więcej...
Czwartek, 12 Sierpnia 2010
Czy konsekwencje te będą rożne w zależności od pobudek pracownika (pomyłka w obliczaniu końca terminu wypowiedzenia a celowe porzucenie obowiązków pracowniczych przed upływem okresu wypowiedzenia)? więcej...
Czwartek, 12 Sierpnia 2010
Zagadnienie związane z ustaleniem prawa do świadczeń przysługujących pracownikowi
w okresie czasowej niezdolności do pracy uregulowane zostało w art. 92 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (k.p.) w Ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (u.ś.p) oraz w Ustawie z dnia
30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Zgodnie z art. 92 k.p. za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek: więcej...
Czwartek, 5 Sierpnia 2010
U pracownika służby zdrowia., pracującego w święta, niedzielę i na nocną zmianę stwierdzono chorobę zawodową. Po zakończeniu zwolnienia chorobowego i po okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego pracownika przeniesiono do pracy na jedną zmianę. Po przeniesieniu pracownik przestał wykonywać swoje obowiązki w porze nocnej, w niedzielę i święta i w związku z tym stracił na pensji około 300 zł. brutto. Czy takie zmniejszenie wynagrodzenia jest zgodne z prawem.? Przecież choroba rozwinęła się w związku z wykonywaną wcześniej pracą. więcej...
Czwartek, 5 Sierpnia 2010
Zakres odpowiedzialności materialnej pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy. Jak wyznaczyć granicę, w obrębie której następstwa działania lub zaniechania pracownika można uznać za normalne? Przykłady z orzecznictwa.
więcej...
Czwartek, 5 Sierpnia 2010
Z pracownikiem zawarto w latach 90-tych dwie umowy o pracę
(różne stanowiska pracy), łącznie wymiar czasu pracy wynosił 1 etat. Od 1.09 br.
nastąpiła zmiana warunków tych umów, w wyniku której pracownik jest
obecnie zatrudniony na jednym, innym niż dotychczas stanowisku (na 1
etat).Czy należy uznać, że:
- obydwie umowy zostały zakończone i wypłacić ekwiwalenty pieniężne za niewykorzystane urlopy?
- co najmniej jedna z tych umów została zakończona i wypłacić ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop? więcej...
- obydwie umowy zostały zakończone i wypłacić ekwiwalenty pieniężne za niewykorzystane urlopy?
- co najmniej jedna z tych umów została zakończona i wypłacić ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop? więcej...
Czwartek, 5 Sierpnia 2010
Osoba fizyczna może prowadzić działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej (EWG). Aby zarejestrować swoją firmę należy udać się do urzędu gminy lub urzędu miasta i wypełnić formularz zgłoszenie o dokonanie wpisu do EWG. Należy w nim m. in. określić przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności. Określenie jej ma znaczenie np. przy wyborze formy opodatkowania, o czym poniżej. Przedsiębiorca powinien uzyskać również wpis do Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON).
więcej...
Piątek, 23 Lipca 2010
Odpowiedź na pytanie, czy należy dokonać potrącenia komorniczego z tytułu niezapłaconych alimentów z wypłaconej z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej: ZFŚS) należności za wczasy pod gruszą, zależy przede wszystkim od ustalenia charakteru tej należności, tzn. czy można zakwalifikować ją jako składnik wynagrodzenia. więcej...
Piątek, 23 Lipca 2010
Jak ta sama kwestia wygląda w przypadku osoby przebywającej na zasiłku
macierzyńskim?
O możliwości podejmowania działalności zarobkowej w czasie trwania urlopu wychowawczego stanowi wprost art. 186 Kodeksu Pracy (Dz. U. z 1998 roku, Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), zgodnie z którym pracownik w czasie urlopu wychowawczego ma prawo podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy albo inną działalność, a także naukę lub szkolenie, jeśli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W każdym przypadku trwałego zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem pracodawca ma prawo wezwać pracownika do stawienia się do pracy w terminie przez siebie wskazanym, nie wcześniej niż po upływie 3 dni od dnia wezwania. Może to jednak uczynić nie później niż po upływie 30 dni od powzięcia takiej wiadomości.
więcej...
Piątek, 23 Lipca 2010
O możliwości podejmowania działalności zarobkowej w czasie trwania urlopu wychowawczego stanowi wprost art. 186 Kodeksu Pracy (Dz. U. z 1998 roku, Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), zgodnie z którym pracownik w czasie urlopu wychowawczego ma prawo podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy albo inną działalność, a także naukę lub szkolenie, jeśli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W każdym przypadku trwałego zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem pracodawca ma prawo wezwać pracownika do stawienia się do pracy w terminie przez siebie wskazanym, nie wcześniej niż po upływie 3 dni od dnia wezwania. Może to jednak uczynić nie później niż po upływie 30 dni od powzięcia takiej wiadomości. więcej...
Piątek, 9 Lipca 2010
Mamy pracownika z tytułem egzekucyjnym, obecnie wystąpił zbieg tytułów i czekam na wyrok Sądu, który wskaże, kto będzie pierwszym egzekutorem. W związku z tym część wynagrodzenia pracownika należna egzekutorowi przekazywana jest w depozyt do czasu wydania wyroku. Jaką kwotę wynagrodzenia powinniśmy wykazać w dokumentach rozliczeniowych ZUS dla tego pracownika? Tytułem wynagrodzenia netto pracownik otrzymuje 1126 zł. Reszta, czyli około 700 zł idzie na realizację tytułu. więcej...
Piątek, 9 Lipca 2010
Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego określają przepisy
art. 36-47 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267, z późn. zm.). Zgodnie z Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt.
SK 16/06, art. 41 ust. 1 przedmiotowej ustawy rozumiany w taki sposób, że w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się wypłaconych pracownikowi – w okresie przyjętym do jej ustalenia – składników wynagrodzenia, od których pracownik ten uiścił składkę na ubezpieczenie chorobowe, a które nie są mu wypłacane w okresie pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby albo zasiłku chorobowego, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
więcej...
Piątek, 9 Lipca 2010
Czy w jednym miesiącu można zawrzeć z tą samą osobą umowę o dzieło i umowę zlecenia? Przedmioty umów są odmienne: umowa o dzieło dotyczy wykonania dokumentacji
i przeprowadzenia badań, zaś zlecenie dotyczy wykonania obowiązków kontrolnych firmy.
więcej...
Piątek, 9 Lipca 2010
Jesteśmy niepublicznym zakładem opieki zdrowotnej. Podpisaliśmy z trzema przychodniami umowę o współpracy, dotyczącą zorganizowania nocnej i świątecznej opieki lekarskiej
i pielęgniarskiej. Miejscem udzielania świadczeń jest nasza przychodnia. Obsługa organizacyjno-ekonomiczna również należy do naszej przychodni. Zatrudniliśmy na umowę zlecenie pielęgniarki, będące pracownicami współpracujących z nami przychodni. Moje pytanie brzmi: czy od tych umów zlecenia należy potrącać składki ubezpieczenia społecznego?
więcej...
Piątek, 9 Lipca 2010
Od 30 kwietnia 2008 r. pracownicy samorządowi nie otrzymują dodatku z tytułu pracy wykonywanej w warunkach uciążliwych, szkodliwych dla zdrowia lub niebezpiecznych. W tym dniu weszło bowiem częściowo (w pozostałej części z dniem 1 maja 2008 r.) w życie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Z 2008 r., Nr 73, poz. 430). więcej...
Piątek, 9 Lipca 2010
Na gruncie ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy brak jest ograniczeń formalno-prawnych uniemożliwiających zatrudnianie osób spokrewnionych. Ostateczna odpowiedź na pytanie co do możliwości zatrudnienia osoby spokrewnionej uzależniona będzie od tego, czy jest to przedszkole publiczne, czy niepubliczne. W przypadku przedszkola niepublicznego zatrudnienie danej osoby spełniającej kryteria zawodowe stanowi autonomiczną decyzję podmiotu prowadzącego przedszkole. Natomiast sytuacja będzie
o wiele bardziej złożona w sytuacji, gdy będziemy mieli do czynienia z publicznym przedszkolem prowadzonym przez samorząd. W tego typu sytuacji, z uwagi m.in. na zasady moralne oraz konflikt norm ogólnospołecznych powinno być przeprowadzone postępowanie w sprawie naboru. Nabór na stanowisko intendenta winien być przeprowadzony w oparciu o zasady określone w ustawie z 21 listopada 2008r.
o pracownikach samorządowych (uops) (Dz.U. 2008, nr 223, poz. 1458). Ustawa znajduje zastosowanie również w kwestii zasad zatrudniania w oświacie, w tym pracowników administracji, obsługi.
więcej...
Piątek, 9 Lipca 2010
W obecnie obowiązującym stanie prawnym nie ma przepisów prawa, które nakazywałyby wypłacanie nagrody jubileuszowej każdemu. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że nagroda jubileuszowa może być przewidziana przez układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub przepisy szczególne. Takimi szczególnymi przepisami są m. in. Ustawa – Karta nauczyciela, Ustawa o pracownikach państwowych, Ustawa o pracownikach samorządowych. Wobec tego tylko pewna grupa pracowników ma zagwarantowane prawo do nagrody jubileuszowej na podstawie przepisów prawa. W odniesieniu do pracodawców nienależących do sfery budżetowej – nie mają oni obowiązku wypłacania nagród jubileuszowych. Jeżeli jednak zdecydują się na to powinni określić zasady ich przyznawania w przepisach wewnętrznych. więcej...
Piątek, 9 Lipca 2010
Nawiązanie oraz rozwiązanie stosunku pracy nauczycieli dyplomowanych regulują przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674 z późn. zm. – dalej ustawa).
Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy stosunek pracy z nauczycielem dyplomowanym nawiązuje się na podstawie mianowania. Przepis art. 23 ustawy natomiast, określa tryb rozwiązania nawiązanego w ten sposób stosunku pracy. Może to nastąpić m.in. na wniosek nauczyciela, z końcem roku szkolnego, tj. z dniem 31 sierpnia, po uprzednim złożeniu przez niego trzymiesięcznego wypowiedzenia. więcej...
Piątek, 9 Lipca 2010
Pracownik był zatrudniony w 2008 r. na cały etat, przysługiwało mu 26 dni urlopu. Wykorzystał 16 dni urlopu (po 8 godzin). Umowa została zmieniona, od 2009 r. pracownik jest zatrudniony na 3/4 etatu.
W jaki sposób obliczyć zaległy urlop?
więcej...
Piątek, 9 Lipca 2010
Przedsiębiorstwo składa się z kilku zakładów. W związku z reorganizacją,
w jednym z nich Zarząd planuje zlikwidować stanowiska kierowców dyżurnych
pracujących w systemie 4-zmianowym i zaproponować im pracę na jedną zmianę.
Wiąże się to z obniżeniem wynagrodzeń i zlikwidowaniem dodatków, które
gwarantuje im układ zbiorowy: popołudniowych, nocnych i świątecznych. Czy w
przypadku systemu zmianowego dodatki są składnikami płacy zasadniczej i
pracownikom należy się dodatek wyrównawczy?
Jeden z tych pracowników kończy w maju 2010 r. 60 lat i zamierza przejść na
emeryturę w związku z pracą w warunkach szkodliwych. W układzie zbiorowym,
ze względu na przyznawane podwyżki, obowiązuje zasada zgłaszania woli
odejścia 2 lata wcześniej. Kierowca ten zgłosił wcześniej, przed
reorganizacją, zamiar odejścia na emeryturę i zostało przyjęte to przez
zakład za porozumieniem stron z dniem 15.12.2010 r. Czy w związku z
zaistniałą sytuacją pracownikowi należy wypłacać dodatek wyrównawczy? Jeśli
tak, to do kiedy? Czy do ukończenia przez pracownika 60 lat czy do grudnia
2010 r.?
więcej...
Środa, 7 Lipca 2010
Publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne mogą zatrudniać lekarzy, zarówno na pełnym, jak i niepełnym etacie. Pracownik taki może przy tym dodatkowo prowadzić działalność gospodarczą. więcej...
Środa, 7 Lipca 2010
Zgodnie z brzmieniem art. 29 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. Nr 21, poz. 94 ze zm.), zwaną dalej „kp”, umowa o pracę określa strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, natomiast zmiana warunków umowy o pracę wymaga formy pisemnej (§ 4). więcej...
Środa, 7 Lipca 2010
Naczelnik wydziału przeszedł na emeryturę. Jedna z pracownic, która w
zakresie czynności ma wykonywanie zastępstwa za naczelnika (zakres ten
przyjęła, było to w ubiegłym roku), odmówiła odbioru upoważnienia Starosty
do wydawania decyzji administracyjnych w jego imieniu. Upoważnienie
zostało wydane dla zapewnienia ciągłości pracy wydziału. Czy takie
zachowanie można traktować jako odmowę wykonania polecenia przełożonego?
Czy są jakieś możliwości "zmuszenia" jej do odbioru? Jakie grożą jej sankcje?
więcej...
Środa, 7 Lipca 2010
Czy będąc na stażu mogę zmienić miejsce jego odbywania? W jaki sposób załatwić formalności
w Urzędzie Pracy? Czy taką prośbę trzeba uzasadnić? Nie jestem zadowolona z obecnego pracodawcy. Jestem pracownikiem biurowym, a praktycznie nie mam obowiązków; przez 8 godzin właściwie
nic nie robię. Jak w związku z tym powinnam postąpić?
więcej...
Środa, 7 Lipca 2010
Mam pytanie o określone składniki wynagrodzenia. Chodzi o to, czy
stanowią one podstawę naliczania wynagrodzenia za czas choroby bądź zasiłku
chorobowego.
Pierwszym z nich jest nagroda roczna, ustalana zgodnie z naszym regulaminem
wynagradzania przez dyrektora jednostki raz w roku; jej wysokość nie jest
uzależniona od okoliczności, czy dana osoba była w ciągu roku na zwolnieniu.
Czy taka nagroda wchodzi do podstawy w całości, czy też proporcjonalnie?
Czy np. w przypadku osoby przebywającej na zwolnieniu w marcu 2009 r., gdzie
do podstawy wliczane są miesiące luty-marzec 2009 r., nagroda wypłacona w
grudniu 2008 r. do podstawy wchodzi w całości czy w 10/12?
Drugim są premie jednorazowe - w naszym regulaminie wynagradzania
uwzględnione są tzw. premie zadaniowe, wypłacane za konkretne dodatkowo
wykonane zadanie. Czy ta premia wchodzi do podstawy?
więcej...
Środa, 7 Lipca 2010
W nowym regulaminie placówki (przedszkola) premia została włączona do
podstawy. W związku z tym pracownice nagminnie zaczęły korzystać ze zwolnień
lekarskich. Czy możliwe jest, aby wynagrodzenie wypłacane za czas zwolnienia
lekarskiego było pomniejszone, na wniosek dyrektora, w ramach
dyscyplinowania pracowników? Ile musi trwać zwolnienie, aby można było tego
dokonać? Chodzi o dodatkowe potrącenie, niewynikające z przepisów prawa
pracy. Czy dyrektor, chcąc dać upomnienie, może opierać się wyłącznie na
Kodeksie pracy, czy też ma jakąś inną możliwość wpływania na dyscyplinę
pracy?
więcej...
Środa, 7 Lipca 2010
Jestem kobietą, we wrześniu 2009 r. skończę 60 lat, ze względu na liczbę przepracowanych lat mam prawo do emerytury. W dalszym ciągu pracuję. Zamierzam złożyć wniosek do ZUS o naliczenie emerytury i jej pobieranie bez przerywania stosunku pracy. Mam w związku z tym kilka pytań:
1) Czy mogę otrzymywać wyłącznie tzw. „starą emeryturę”, czy też mam prawo do tzw. „nowej emerytury”?
2) Czy mam możliwość wyboru rodzaju pobieranej emerytury i czym taka możliwość byłaby ograniczona? W jaki sposób powinnam sformułować w tym przypadku wniosek do ZUS ?
3) Chciałabym uzyskać oddzielne naliczenie emerytury według "starych" i nowych zasad, porównać kwoty i wybrać korzystniejszą opcję. Czy jest to możliwe?- czy muszę podjąć ostateczną decyzję przed ukończeniem 60 lat?
4) Czy będąc wdową po oficerze Wojska Polskiego, który zmarł 14 lat temu będąc już na emeryturze wojskowej, mam prawo do renty rodzinnej po nim?
5) Czy mogę zmienić decyzję pobierania renty po mężu i pobierania emerytury ZUS, na jakich zasadach i przy jakich ograniczeniach? więcej...
1) Czy mogę otrzymywać wyłącznie tzw. „starą emeryturę”, czy też mam prawo do tzw. „nowej emerytury”?
2) Czy mam możliwość wyboru rodzaju pobieranej emerytury i czym taka możliwość byłaby ograniczona? W jaki sposób powinnam sformułować w tym przypadku wniosek do ZUS ?
3) Chciałabym uzyskać oddzielne naliczenie emerytury według "starych" i nowych zasad, porównać kwoty i wybrać korzystniejszą opcję. Czy jest to możliwe?- czy muszę podjąć ostateczną decyzję przed ukończeniem 60 lat?
4) Czy będąc wdową po oficerze Wojska Polskiego, który zmarł 14 lat temu będąc już na emeryturze wojskowej, mam prawo do renty rodzinnej po nim?
5) Czy mogę zmienić decyzję pobierania renty po mężu i pobierania emerytury ZUS, na jakich zasadach i przy jakich ograniczeniach? więcej...
Środa, 7 Lipca 2010
Pracownik przeszedł na emeryturę od 1.09.2009 r. Już po ustaniu stosunku
pracy dostarczył dokumenty, których nie było wcześniej w jego aktach
osobowych, potwierdzające jego wcześniejsze okresy zatrudnienia, wraz z
prośbą o wypłacenie nagrody jubileuszowej z okazji 30-lecia pracy. Czy
należy wypłacić mu nagrodę, skoro nie jest już zatrudniony? Jeśli tak, to w
jakim terminie, skoro wcześniej nie było wiadomo, że nagroda mu się należy?
Pracownik tłumaczy, że nie wiedział, że w jego aktach brakuje takich
dokumentów. Jednak wcześniejsze nagrody otrzymywał według dotychczasowego
stanu akt i nigdy nie zgłaszał żadnych nieprawidłowości co do terminu ich
wypłaty. Nie chodzi o różnicę kilku dni czy tygodni, ale prawie dwóch lat
stażu pracy.
więcej...
Środa, 7 Lipca 2010
Zatrudniamy młodocianych pracowników w celu przygotowania zawodowego. Czy możemy dodatkowo zlecić im pracę np. w sobotę za dodatkowym wynagrodzeniem, jeśli ich rodzice wyrażą zgodę? więcej...
Piątek, 11 Czerwca 2010
Spółka z o.o. od 10 lat zatrudnia pracownika w pełnym wymiarze czasu
pracy. We wrześniu br. pracownik otrzymał orzeczenie o lekkim stopniu
niepełnosprawności (symbol przyczyny niepełnosprawności 05R). Spółka
zatrudnia 103 osoby. Czy to orzeczenie upoważnia do zastosowania ulgi przy
wpłacie na PFRON?
więcej...
Piątek, 11 Czerwca 2010
Czy mogę zrezygnować z uczestnictwa w Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych, tak aby odpis mojej składki trafiał do mnie bezpośrednio, a nie za pośrednictwem ZFŚS? więcej...
Piątek, 11 Czerwca 2010
Czy ZUS może nie zaliczyć okresu składkowego, za który nie zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne, skoro domaga się ich spłaty? więcej...
Piątek, 11 Czerwca 2010
Czy przygotowując się do przyszłorocznych wyborów, dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (SP ZOZ) ma prawo wykorzystywać ośrodek zdrowia do prowadzenia kampanii wyborczej i np. rozwieszać różne informacje na tablicy ogłoszeń? Czy takie postępowanie jest zgodne z prawem?
więcej...
Piątek, 11 Czerwca 2010
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż mimo ciągłych i bardzo licznych zmian w polskim prawie podatkowym, w 2010 r. zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „Ustawa PIT”) nie są ani rewolucyjne ani bardzo istotne a ich ilość jest niewielka w porównaniu choćby ze zmianami w podatku od towarów i usług. Stąd nie uległy zmianie wysokość kosztów uzyskania przychodów, kwota zmniejszająca podatek jak również wysokość stawek ubezpieczenia zdrowotnego. więcej...
Piątek, 11 Czerwca 2010
Renta zawodowa, czyli renta z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą zawodową może być dochodzona w ramach ubezpieczenia wypadkowego na mocy ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. 2002 Nr 199, poz. 1673 z późn. zm.). O rentę mogą się ubiegać osoby objęte ubezpieczeniem wypadkowym, a zatem zgodnie z art. 12 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 1998 Nr 137 poz. 887 z późń. zm.) osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. Są to podmioty wymienione w art. 6 ustawy systemowej, wśród których znajdują się m.in. pracownicy, osoby wykonujące pracę na podstawie umów agencyjnej i zlecenia, osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. więcej...
Piątek, 11 Czerwca 2010
Od inspektora Państwowej Inspekcji Pracy uzyskałem informację, że
każdorazowe zatrudnienie nowego pracownika powinno być zgłoszone
odpowiedniemu inspektoratowi PIP, a niedopełnienie tego obowiązku jest
zagrożone mandatem. Czy to prawda? Jeśli tak, proszę o wskazanie podstawy
prawnej tego obowiązku. Nadmieniam, że firma jest zgłoszona w PIP.
więcej...
Piątek, 11 Czerwca 2010
Jak należy prawidłowo wypełnić świadectwo pracy zmarłemu pracownikowi? Pracownica od marca 2009 roku przebywała na urlopie zdrowotnym do końca lutego 2010 roku, zmarła 12 lutego 2010 roku, przed urlopem zdrowotnym przebywała na zwolnieniu lekarskim. Jakie okresy nieskładkowe wpisuje się w świadectwo pracy w pkt 10 (czy w przypadku śmierci pracownika wpisuje się z całego okresu zatrudnienia). więcej...
Piątek, 28 Maja 2010
Stosunek pracy został uregulowany w art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy
(Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 z późn.), z którego wynika, że praca wykonywana jest za wynagrodzeniem na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę. Ustawodawca przewidział różne systemy czasu pracy, a tym samym różne uregulowania czasu pracy pracowników.
więcej...
Piątek, 28 Maja 2010
Kodeks cywilny w artykule 808 przewiduje możliwość zawarcia umowy ubezpieczenia na rzecz osoby trzeciej. Zgodnie z tym artykułem osoba trzecia nie musi być wskazana w umowie, a ubezpieczający może już w czasie trwania umowy wskazywać osoby, na rzecz których umowa taka została zawarta. więcej...
Piątek, 21 Maja 2010
W dobie rozwoju społeczeństwa informacyjnego coraz głośniej mówi się o prawie autorskim, konieczności ochrony intelektualnych wytworów człowieka, jakże łatwo dostępnych przy pomocy nowoczesnych technologii, wreszcie związanego z tym piractwa, a także potrzebie systemowego rozwiązania dostępu do chronionych treści. Mogłoby się wydawać, że prawo autorskie to dziedzina prawa będąca dziecięciem nowoczesności. Nic bardziej błędnego – potrzebę ochrony praw przysługujących twórcom dostrzegano już w poprzednich epokach, a rozwój dziewiętnastowiecznego kapitalizmu przyniósł istotne osiągnięcie w tej dziedzinie na forum międzynarodowym – Konwencję berneńską o ochronie dzieł literackich i artystycznych, przyjętą podczas konferencji dyplomatycznej w Bernie w 1886 r. Od tamtej pory wielokrotnie zmieniana, ta wielostronna umowa międzynarodowa wciąż odgrywa istotną rolę w dziedzinie prawa autorskiego. Polska przystąpiła do ostatniego tekstu konwencji (tzw. tekstu paryskiego) z 1971 r. w roku 1995. więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Możliwość dochodzenia wypłaty honorarium (umowa o dzieło) za tekst, do którego przeniesione zostały autorskie prawa majątkowe, w sytuacji kiedy wydawnictwo (działające w formie spółki z o.o.) po publikacji tekstu ulega likwidacji. Proszę rozważyć zarówno sytuację, kiedy spółka działa jeszcze jako spółka w likwidacji, jak i możliwość dochodzenia honorarium po zakończeniu czynności likwidacyjnych i wykreśleniu jej z rejestru. więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Planuję prowadzić działalność wydawniczą. W jaki sposób i w jakiej
formie konstruować umowy z autorami, aby nie ponosić odpowiedzialności w
sytuacji, kiedy przekazane mi do publikacji utwory okażą się plagiatem?
więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Aby pozyskać w dzisiejszych czasach dobrego pracownika, pracodawcy nie ograniczają swoich poszukiwań tylko i wyłącznie do miasta (województwa) i kraju, w którym ma być świadczona praca. W dobie postępującej globalizacji i zatarciu granic pomiędzy państwami, również pracownicy coraz częściej decydują się na podjęcie pracy w miejscu znacznie oddalonym od miejsca zamieszkania. więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Zagadnienie związane z ustaleniem prawa do świadczeń przysługujących pracownikowi
w okresie czasowej niezdolności do pracy uregulowane zostało w art. 92 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (k.p.) w Ustawie z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (u.ś.p) oraz w Ustawie z dnia
30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Zgodnie z art. 151 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. Nr 21, poz. 94 ze zm.), zwaną dalej „kp”, pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:
1) konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
2) szczególnych potrzeb pracodawcy. więcej...
1) konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
2) szczególnych potrzeb pracodawcy. więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Odpowiedzialności za wykroczenia, zgodnie z ustawą Kodeks wykroczeń, podlega ten, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5000 złotych lub nagany. W przypadku popełnienia wykroczenia przeciwko prawom pracownika zgodnie z art. 281 Kodeksu pracy (dalej: KP) odpowiedzialność ponosi pracodawca lub osoba, która działa w jego imieniu. więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Prowadzę firmę cateringową, w której dwie osoby wykonują pracę w roboczych dniach tygodnia, a jedna zatrudniona jest w systemie weekendowym. W związku ze zbliżającą się imprezą, którą na zlecenie przygotowujemy, chciałbym zlecić pracownikowi weekendowemu dodatkową pracę w czwartki na okres jednego miesiąca. Czy pracownik może nie zgodzić się na taką propozycję? A jeśli się zgodzi, czy będzie to dla niego praca w godzinach nadliczbowych? więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Odpowiadając na zadane pytanie należy wskazać, że od dnia 1 lipca 2009 r. składki na Fundusz Pracy (FP) opłaca się za osoby wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach… (tj. m.in. za zleceniobiorców, pracowników, przedsiębiorców), które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat - dla mężczyzn. A contrario: składki na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 ust. 1, nie opłaca się za osoby wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1-3, które osiągnęły wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn. więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Jedna z naszych pracownic wróciła do pracy po urlopie macierzyńskim. Wcześniej pracowała na pełny etat, obecnie złożyła wniosek o zmniejszenie wymiaru czasu pracy do połowy etatu. Czy jesteśmy zobowiązani uwzględnić jej wniosek, a jeśli tak, to czy możemy na pozostałą po niej połowę etatu zatrudnić pracownika na zastępstwo? więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Zasady tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz gospodarowania jego środkami reguluje ustawa z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996r., nr 70, poz. 335 z późn. zm.). Ustawa wskazuje, że obowiązek tworzenia Funduszu spoczywa na pracodawcach zatrudniających wg stanu na dzień 1 stycznia danego roku co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Bez względu na liczbę zatrudnionych Fundusz obowiązany jest tworzyć pracodawca prowadzący działalność w formach organizacyjno prawnych jednostek sektora finansów publicznych. więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Podstawowym prawem pracownika jest otrzymywanie od pracodawcy, co najmniej raz w miesiącu, wynagrodzenia. Oprócz tego świadczenia pracownikowi przysługują również inne świadczenia zarówno pieniężne jak i niepieniężne. więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Umowa zawarta na czas określony, może zostać wypowiedziana dopiero po spełnieniu kodeksowo określonych przesłanek. Umowa taka jest z reguły mniej korzystna dla pracownika, gdyż pracodawca nie ma obowiązku podawania przyczyn wypowiedzenia. więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo, a także po osiągnięciu wieku emerytalnego, jest jednym z podstawowych praw przysługujących każdemu obywatelowi na podstawie art. 67 Konstytucji RP. Renta z tytułu niezdolności do pracy, renta szkoleniowa oraz renta rodzinna zostały uregulowane ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . więcej...
Czwartek, 20 Maja 2010
Po pozytywnym przejściu procesu rekrutacji, osoba otrzymała pracę w nowej firmie. Podpisała, wraz z przyszłym pracodawcą, list intencyjny, w którym oświadczyła, że przyjmuje ofertę (umowa o pracę nie została jeszcze podpisana). Dwa dni przed planowanym terminem rozpoczęcia pracy, zrezygnowała jednak z podjęcia zatrudnienia. Czy wobec tego winna jest firmie odszkodowanie? więcej...
Piątek, 14 Maja 2010
Stosunek pracy został uregulowany w art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy
(Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 z późn.) z którego wynika, że praca wykonywana jest pod kierownictwem. Wykonywanie pracy pod kierownictwem oznacza, że pracownik obowiązany jest do stosowania się do tych poleceń przełożonego, które pozostają w związku z wykonywaną pracą – poleceń służbowych.
więcej...
Piątek, 14 Maja 2010
Czy każdy rodzaj działalności gospodarczej ma obowiązek prowadzić rejestrację czasu pracy pracowników? więcej...
Piątek, 30 Kwietnia 2010
Czy sąd może złagodzić rodzaj zastosowanej przez pracodawcę kary? więcej...
Piątek, 30 Kwietnia 2010
Czy w trakcie trwania okresu próbnego pracodawca może odmówić udzielenia urlopu wypoczynkowego? więcej...
Piątek, 30 Kwietnia 2010
Przekazanie praw autorskich - Swojego czasu wykonałem od podstaw pewne dzieło na polecenie i we współpracy z osoba finansującą cały projekt. Osoba ta chce podpisać ze mną formalną umowę zlecenie na obsługę i rozwój tego dzieła. W umowie tej domaga się przekazania praw autorskich oraz praw zależnych na wszystkich znanych polach eksploatacji. Jako twórca chcę zachować prawa do budowy innych dzieł na takim samym lub podobnym schemacie oraz osobiste prawa autorskie. więcej...
Piątek, 30 Kwietnia 2010
Nasz pracownik ma 60 dni zaległego urlopu. Czy możemy wysłać go na urlop, wyznaczając konkretny termin, kiedy ma go wykorzystać? Jak można zmusić pracownika do wykorzystania dwutygodniowego urlopu? Czy można rozłożyć dwutygodniowy urlop na raty – np. po tygodniu w każdym miesiącu czy musi być ciągłość? więcej...
Piątek, 30 Kwietnia 2010
Czy utrata zaufania do pracownika jest wystarczającą przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę? więcej...
Piątek, 30 Kwietnia 2010
W ramach zakładowego funduszu socjalnego pracodawca ma możliwość dofinansowania urlopu wypoczynkowego pracownikowi lub członkom jego rodziny. Na jakich dokładnie zasadach się to odbywa i czy każdy pracodawca ma obowiązek dofinansowania wypoczynku pracowników? więcej...
Czwartek, 22 Kwietnia 2010
Aby zgodnie z polskim prawem doszło do zasiedzenia nieruchomości, muszą być spełnione przesłanki wskazane w art. 172 k.c. Po pierwsze, osoba musi być posiadaczem samoistnym nieruchomości, a nadto musi upłynąć odpowiedni okres czasu, tj. 20 lat w przypadku dobrej wiary posiadacza, zaś 30 lat w przypadku złej wiary posiadacza. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Uniknąć ustawy o ochronie danych osobowych (UoODO) niełatwo, gdyż z założenia ma ona szeroki krąg adresatów. Wśród wyjątków, przewidzianych w art. 2 ust. 3 i art. 3a, jest m.in. działalność dziennikarska, literacka i artystyczna. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Przelew, zwany inaczej cesją, polega na przeniesieniu własności wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zwanego dalej cedentem), do majątku osoby trzeciej (zwanej dalej cesjonariuszem) na podstawie umowy. Mamy tu do czynienia tylko i wyłącznie ze zmianą osoby wierzyciela, a nie treści umowy przelanej wierzytelności (podstawa prawna art. 509-517 kodeksu cywilnego). więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Na rynku wydawniczym nie ma rozpowszechnionego zwyczaju rejestracji znaków towarowych – nazwy bądź znaku graficznego identyfikującego oficynę, sieć księgarską czy serię wydawniczą. A szkoda. Zarejestrowany znak towarowy zapewnia bowiem nie tylko ochronę na wypadek, gdyby inny podmiot zamierzał działać pod podobną marką, stanowi ponadto wartość majątkową wliczaną w wycenę przedsiębiorstwa. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
PKD, czyli Polska Klasyfikacja Działalności, to umownie przyjęty i hierarchicznie usystematyzowany podział zbioru rodzajów działalności społeczno- gospodarczej, jakie realizują poszczególni przedsiębiorcy. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Coraz częściej podejmuje się w środowisku wydawniczym problematykę naśladownictwa publikacji. Nikogo nie dziwi teza, że naśladownictwo jest jednym z rynkowych zachowań wydawców. I to zachowań coraz częstszych. Powstaje tylko pytanie – czy naśladownictwo jest prawnie dozwolone, jeśli tak – w jakich granicach. Wreszcie – na ile silna jest prawna ochrona „naśladowanego” wydawcy. Co do zasady nie można naśladownictwa zanegować – mieści się bowiem w założeniach gospodarki wolnorynkowej, w której walka konkurencyjna powoduje, że każdy producent podpatruje osiągnięcia innych, korzystając z rozwiązań, które przyniosły pożądane rynkowo efekty. Problem zaczyna się, gdy poprzez naśladownictwo wkraczamy w sferę dóbr prawem chronionych: prawem autorskim, prawem własności przemysłowej, systemem ochrony baz danych, ochrony dóbr osobistych, czy wreszcie ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (uznk).
więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Stronami sporu, toczącego się w latach 50. ubiegłego wieku, byli dwaj pasjonaci kajakarstwa – Marian N. i Wacław T. Książka, która wyszła spod ich piór – „Zasady kajakowania” – stała się jednak kością niezgody. Sprawa trafiła do sądu. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Sąd Najwyższy niejednokrotnie zajmował się zagadnieniem współtwórczości, a konkretnie odpowiedzią na pytanie kiedy, a więc po spełnieniu jakich warunków mamy do czynienia z utworem współautorskim. Orzeczenia dotyczące tej problematyki były również bohaterami niniejszego cyklu. Tym razem ponownie proponuję wycieczkę w stronę anatomii współtwórczości. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Nie po raz pierwszy przyjrzymy się bliżej wyrokowi Sądu Najwyższego, którego istota sprowadza się do odpowiedzi na podstawowe pytanie prawa autorskiego: co utworem jest, a co nim nie jest. Tym razem Sąd Najwyższy rozważał ile twórczości mieści się w tabelach zawartości cholesterolu oraz kaloryczności produktów spożywczych. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
W razie naruszenia autorskich praw majątkowych jednym z roszczeń przysługujących uprawnionemu jest żądanie zasądzenia od naruszyciela sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku gdy naruszenie jest zawinione – trzykrotności stosownego wynagrodzenia. W art. 79 ust. 1 PrAut w brzmieniu obowiązującym do 19 czerwca 2007 roku pojęcie „stosowne wynagrodzenie” uzupełniano określeniem „z chwili jego dochodzenia”. W obecnie, od 20 czerwca 2007 roku, obowiązującym brzmieniu tego przepisu znajdujemy następujące sformułowanie: „stosowne wynagrodzenie, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu”. Wydaje się, że zmiana ta przecięła wątpliwości co to znaczy „stosowne wynagrodzenie”, niemniej przed wspomnianą nowelizacją PrAut kwestia ta nie była oczywista, a pojęcie „stosowne wynagrodzenie” stało się przedmiotem rozważań judykatury i doktryny. Istotną wypowiedź judykatury w tej kwestii znajdujemy w wyroku Sądu Najwyższego wydanym w sprawie zainicjowanej przez Wydawnictwo Ossolineum. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Dorobek nie tylko polskiego, ale i światowego orzecznictwa w zakresie prawa cytatu nie jest zbyt obfity, jeśli nie ubogi. A szkoda, bo w ten sposób wiele problemów związanych z prawem cytatu pozostaje jedynie przedmiotem dywagacji doktryny, nie mając praktycznego przełożenia na sądowe rozstrzygnięcia sytuacji „z życia wziętych”, wyznaczające linię interpretacji przepisów prawa autorskiego, które zarówno na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy, jak i ustawy obecnej rodziły i rodzą szereg wątpliwości. Tym bardziej warto pochylić się nad tymi orzeczeniami, które prawa cytatu wprost dotyczą.
więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, będący „bohaterem” tego odcinka, został wydany „pod rządami” poprzedniej ustawy autorskiej, pochodzącej z 1952 roku (dalej: PrAut1952). W ówczesnym stanie prawnym – na podstawie art. 5 PrAut1952 – „reporterskie zdjęcia fotograficzne” były wyłączone spod ochrony prawa autorskiego. Obecnie fotografie reporterskie stanowią przedmiot dozwolonego użytku, o którym mowa w art. 25 PrAut (licencja na rzecz mediów). Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu to – udana, moim zdaniem – próba zdefiniowania pojęcia „fotografii reporterskiej”, dlatego też zachowało aktualność i warto się nad nim pochylić. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Dostałam za zadanie stworzenie na kilku kartach swoistego wydawniczego pitawalu — opisu czy choćby wzmiankowania o najsłynniejszych procesach, które „wstrząsnęły” branżą wydawniczą. Zadanie niełatwe, bo jak tu odnieść się do tego całego sądowego bogactwa, tych wszystkich spraw, choćby tylko najbardziej interesujących czy spektakularnych, inicjowanych przez wydawców czy przeciwko nim. Siłą rzeczy musiałam dokonać selekcji — po pierwsze wybrałam sprawy, które: a) wzbudzały najwięcej emocji ich uczestników lub obserwatorów oraz medialnej gorączki lub b) miały wpływ na kształtowanie się interpretacji przepisów oraz wyznaczały kierunki orzecznictwa. Po drugie piszę wyłącznie o sprawach, które toczyły się w nowym systemie prawno-gospodarczym, pomijając szereg dawnych sądowych „afer” wydawniczych, a było ich sporo, głównie konfliktów na tle prawa autorskiego, które — niejednokrotnie będąc przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego — wywarły piętno na obecnym systemie polskiego prawa autorskiego. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Przepisy przejściowe zawarte na końcu ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: PrAut) nastręczają szereg wątpliwości interpretacyjnych, a także oporów o charakterze ideowym (chociażby co do instytucji odżycia praw autorskich i praw pokrewnych). Choć orzecznictwo w tym względzie jest jak dotąd nieliczne, wskazuje kierunki interpretacji kontrowersyjnych przepisów. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Problematyka utworu pracowniczego ma w działalności wydawniczej niebagatelne znaczenie. Etatowi dziennikarze, redaktorzy, informatycy, graficy, łamacze – to spora grupa pracowników, których owoce działań niejednokrotnie mają znamiona indywidualnej twórczości. W umowach o pracę powinno to znaleźć swoje odzwierciedlenie, gdyż ustawa z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: PrAut) nie przewiduje przejścia na pracodawcę autorskich praw majątkowych do utworu pracowniczego z mocy samego prawa, choć zdecydowanie łagodzi wymogi postawione przez ustawodawcę innym, „niepracowniczym” umowom prawa autorskiego. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Umowy prawa autorskiego i ocena ich skuteczności to nieśmiertelny temat rozstrzygnięć polskich sądów. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 4 kwietnia 2001 roku zajął się oceną skuteczności rozporządzania autorskimi prawami majątkowymi do utworów mających powstać w przyszłości.
więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Umowy, których brzmienie budzi wątpliwości co do tego, jaka była zgodna wola stron i cel umowy, nierzadko stają się przedmiotem sądowych rozstrzygnięć. Na gruncie prawa autorskiego jest to tym częstsze, gdyż przepisy precyzują wymagania, jakim umowy powinny dla swej ważności lub osiągnięciu określonych skutków sprostać. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Gdy pojawia się nowe prawo (nowa regulacja danego obszaru stosunków prawnych), nieodłącznym elementem są różnego rodzaju problemy. Zjawisko to nie ominęło prawa autorskiego, gdy poprzednio obowiązująca ustawa o prawie autorskim, pochodząca z 1952 roku (dalej: PrAut52), została – od 24 maja 1994 roku – zastąpiona ustawą obecnie obowiązującą. Pojawiło się wtedy wiele wątpliwości, tak w praktyce, jak i w teoretycznych rozważaniach. W wyroku z 2 października 1996 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zajął się m.in. interpretacją przepisów intertemporalnych (międzyczasowych) zawartych w nowej ustawie (dalej: PrAut). więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Niektóre dzieła człowieka, które potencjalnie mogłyby zasługiwać na ochronę prawa autorskiego, ustawodawca z góry spod tej ochrony wyłącza, uznając, że ze względu na ich publiczny charakter nie należy ograniczać swobodnego korzystania z nich. W ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych kategorie dzieł ex lege wyłączone spod prawnoautorskiej ochrony znalazły się w art. 4. Problemy zaczynają się tam, gdzie trudności ze zdefiniowaniem takich pojęć jak „materiały urzędowe” czy „proste informacje prasowe”. Co kryje się pod pojęciem „dokumentu urzędowego” można dość łatwo rozwikłać, posiłkując się chociażby definicjami ustawowymi, co prawda zaczerpniętych z innych obszarów prawa, niemniej przydatnych w interpretacji zawiłości prawa autorskiego – definicje „dokumentu urzędowego” znajdziemy z kodeksie postępowania administracyjnego czy kodeksie karnym. Z „materiałem urzędowym” jest jednak problem. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Wracamy do zagadnień podstawowych, konkretyzujących się pytaniem „gdzie kończy się domena publiczna, gdzie zaś zaczyna ochrona prawa autorskiego”. W kontekście konkretnego dzieła człowieka zagadnienie to sprowadza się do ustalenia czy jest ono na tyle twórcze i indywidualne, że zasługuje na ochronę prawnoautorską. To pytanie i próby odpowiedzi na nie uparcie pojawiają się w orzecznictwie sądów polskich, w tym Sądu Najwyższego, od lat dwudziestych ubiegłego wieku, a więc od kiedy uchwalono pierwszą polską ustawę prawnoautorską (1926 roku). I mimo sędziwego wieku niektórych rozstrzygnięć Sądu Najwyższego w tej materii, trzeba przyznać, że zachowały one aktualność, wyznaczając w dość konsekwentny sposób linię rodzimego orzecznictwa – w kierunku szerokiej ochrony twórcy nawet przy istnieniu nieznacznego poziomu twórczości w konkretnym dziele. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Wciąż zadziwia mnie pewien aspekt mitycznego myślenia o prawie autorskim – a mianowicie głębokie przekonanie wielu osób, że to, co „zawieszone” w Internecie, stanowi domenę publiczną, co w konsekwencji oznacza, że można z zamieszczonych tam zasobów swobodnie i całkowicie bezkarnie korzystać. A przecież na gruncie prawa autorskiego, a także cywilnego w ogólności, nic bardziej błędnego! Sposób rozpowszechniania utworów pozostaje bowiem w zasadzie bez wpływu na granice prawnoautorskiej ochrony. I tak jak intuicja prawnicza w człowieku, sprowadzająca się z reguły do poprawnych asocjacji na temat tego, co wolno, a czego nie, zazwyczaj nie zawodzi, w przypadku Sieci sprowadza użytkowników na niebezpieczne manowce, co możemy zaobserwować także na branżowych serwisach o książkach.
więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Wyrok sądu z Chicago nakazuje wydawcy tygodnika „Wprost” zapłatę na rzecz Małgorzaty Cimoszewicz-Harlan, córki Włodzimierz Cimoszewicza, i jej męża zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w wysokości 5 mln dolarów. Kością niezgody stał się artykuł zamieszczony we „Wprost” w 2005 roku, w którym m.in. sugerowano, że Małgorzata Cimoszewicz-Harlan oraz jej mąż Russel Harlan pożyczyli byłemu premierowi RP ponad 100 tys. dol., za które kupił on akcje PKN Orlen. Następnie miał je sprzedać, przekazując zyski córce i zięciowi. więcej...
Wtorek, 6 Kwietnia 2010
Nie pierwszej młodości, choć wciąż aktualny co do swych zasadniczych wskazówek wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 1961 roku, podejmuje istotną dla praktyki wydawniczej kwestię dostarczania oraz przyjmowania zamówionego utworu. Spór, który znalazł finał w sądzie, dotyczył słownika, mającego ukazać się nakładem Wiedzy Powszechnej. więcej...
Piątek, 26 Marca 2010
Wejście w życie nowej regulacji ustawowej nie obywa się bez problemów – przede wszystkim problemów dotyczących sposobu oceny zdarzeń pojawiających się na czasowym styku regulacji poprzedniej i nowej. Rozwiązaniem tego typu konfliktów zajmują się tzw. normy kolizyjne czy – gdy mówimy wyłącznie o aspekcie czasowym konfliktu – przepisy intertemporalne (przejściowe). Ale niejednokrotnie nawet one nie dają odpowiedzi na wszystkie pytania.
więcej...
Piątek, 26 Marca 2010
Gdy strony nie uregulowały na piśmie łączącego je stosunku prawnoautorskiego, w sytuacji konfliktowej pojawia się problem co do interpretacji treści takiej – zawartej w formie ustnej – umowy. Prawo autorskie daje nam wówczas wskazówki interpretacyjne. Zadaniem sądu jest ustalenie treści łączącej strony umowy, a następnie ocena skutków prawnych tych postanowień. Tego typu problemy pojawiają się w praktyce obrotu prawami autorskimi nieustannie – ustna forma kontraktowania jest w tej dziedzinie rozpowszechniona. Jak się okazuje, problem ten nie był również obcy rzeczywistości przedwojennej. więcej...
Poniedziałek, 28 Lipca 2008
Niejednokrotnie Sąd Najwyższy wypowiadał się na temat granic prawnoautorskiej ochrony w przypadku tzw. dzieł technicznych, zaliczanych do grupy utworów „niefikcjonalnych”, wśród których znajdują się również utwory naukowe oraz tzw. drobne przedmioty prawa autorskiego. Tym razem bohaterką opowieści będzie ekspertyza mykologiczno- budowlana przygotowana na użytek prac remontowych w Zamku Królewskim w Warszawie. więcej...
Wtorek, 15 Lipca 2008
Obowiązująca od 20 czerwca nowela majowa, mająca za zadanie przede wszystkim implementację Dyrektywy 2004/48/WE w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej, to nie jedyna tegoroczna zmiana ustawy o prawie autorskim (PrAut). 6 czerwca 2007 roku weszła w życie inna zmiana tej ustawy – na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 maja 2006 r., sygn. akt K 5/05 (Dz. U. z dnia 5 czerwca 2006 r., Nr 94, poz. 658) przestał obowiązywać art. 70 ust. 2 PrAut, wymieniający osoby uprawnione do podziału wpływów z tytułu korzystania z utworu audiowizualnego. Nowe uregulowanie tego zagadnienia, którego dotychczasowe rozwiązanie zakwestionował Trybunał Konstytucyjny, już obowiązuje – uchwalona przez Sejm nowelizacja została podpisana przez Prezydenta i opublikowana w Dzienniku Ustaw. Weszła w życie 1 listopada 2007 roku. więcej...
Piątek, 1 Lutego 2008
1 września 2006 roku na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 stycznia 2006 r. przestał obowiązywać art. 108 ust. 3 ustawy o prawie autorskim (PrAut), regulujący procedurę zatwierdzania tabel wynagrodzeń. Trwają prace legislacyjne nad zapełnieniem prawnej luki będącej skutkiem tego wyroku. więcej...
Piątek, 1 Lutego 2008
Tym razem będzie o prawie cytatu. Przedmiotem sporu był plakat, i to bardzo znany plakat – charakterystyczny szeryf z napisem „Solidarność” na wysokości głowy i podpisem „W samo południe 4 czerwca 1989”, trzymający w ręku kartkę z napisem „wybory”, a nad gwiazdą szeryfa mający plakietkę z napisem „Solidarność”. Chodziło, rzecz jasna, o wołanie Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” o wzięcie udziału w pierwszych wolnych wyborach w RP. Dziesięć lat później na okładce tygodnika „Polityka” zamieszczono zmodyfikowany plakat z szeryfem – opuszczono obydwa napisy, w zamian za to zamieszczono tekst „10 lat na wolności. Historia III RP. Raport specjalny”. Okładka ilustrowała zamieszczony w numerze artykuł opatrzony takim tytułem, opublikowany w związku z dziesiątą rocznicą wyborów. Plakat wykorzystano bez wiedzy i zgody autora, nie podano jego nazwiska, nie otrzymał też z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Twórca plakatu – Tomasz Sarnecki – uznał to za naruszenie jego praw autorskich i wystąpił z powództwem przeciwko Spółdzielni Pracy „Polityka”, wydawcy tygodnika, oraz Jerzemu Baczyńskiemu, redaktorowi naczelnemu pisma.
więcej...
Piątek, 1 Lutego 2008
Znowu będzie nie o branży wydawniczej, a o filmowej. Ale historia jest chyba jeszcze ciekawsza niż ta dotycząca Bolka i Lolka – tym razem bowiem będzie o seksie (choć niektórzy złoślicy twierdzą, że Bolek i Lolek też jest o seksie), a konkretnie o spektakularnym osiągnięciu Juliusza Machulskiego i kultowym polskim obrazie – „Seksmisji”. To nie tylko wyrok interesujący ze względów – powiedzmy – plotkarsko-kulturalnych, ale również z uwagi na interesującą sentencję prawnoautorską – nie po raz pierwszy Sąd Najwyższy wypowiedział się w kwestii co utworem jest, a co nie. więcej...
Piątek, 1 Lutego 2008
Z pozoru wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2000 r. nie dotyczy branży wydawniczej, został bowiem wydany w sporze pomiędzy Alfredem L., twórcą Bolka i Lolka, a Studiem Filmów Rysunkowych w Bielsku- Białej. Ta branżowa nieadekwatność jest jednak pozorna – w istocie orzeczenie to ma kluczowe znaczenie dla praktyki obrotu prawnoautorskiego w Polsce. więcej...
Piątek, 1 Lutego 2008
Pochylmy się po raz kolejny nad znowelizowaną już ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych – ustawa, ostatecznie uchwalona 9 maja 2007 roku, a następnie podpisana przez Prezydenta, doczekała się publikacji w Dzienniku Ustaw. Z uwagi na krótkie, zaledwie czternastodniowe vacatio legis, nowa ustawa weszła w życie 20 czerwca (Dz. U. Nr 99, poz. 662). więcej...
Piątek, 1 Lutego 2008
Pochylmy się znowu nad współtwórczością. Klarowny wyrok Sądu Najwyższego sprzed pięciu lat wyraźnie stawia granicę pomiędzy współtwórczością a działalnością pomocniczą wobec twórczej, nie powodującą powstania wkładu twórczego w dziele. Wyrok, który tym razem prześledzimy, odnosi się również do innej kluczowej kwestii prawa autorskiego – kiedy możemy mówić o utworze i jak w praktyce ustalać czy mamy do czynienia z prawnoautorską ochroną czy nie. więcej...
Piątek, 1 Lutego 2008
W marcu Sejm uchwalił nowelizację ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. To konieczna implementacja unijnej dyrektywy w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej – implementacja o blisko rok spóźniona. więcej...
Piątek, 1 Lutego 2008
Od 1 stycznia zmieniły się zasady oznaczania publikacji numerami ISBN – zamiast dziesięciu cyfr stosowane są oznaczenia trzynastocyfrowe poprzez dodanie prefiksu 978 (znak kontrolny został przeliczony ponownie według algorytmu numeracji Bookland/ISBN). W 2006 roku książki były oznaczone numerami w dwóch formatach. Na książkach wydanych po 1 stycznia tego roku można drukować już tylko numery mające trzynaście cyfr. więcej...
Piątek, 1 Lutego 2008
16 marca Sejm uchwalił nowelizację ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. To konieczna implementacja unijnej dyrektywy w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej – implementacja o blisko rok spóźniona. więcej...